- Heim

Slepptu mélunum! Þú átt betri hest en þú heldur!

Þögul bylting á sér nú stað sem breytir bæði list og tækni hestamennskunnar. Beisli án Méla (The Bitless Bridle^TM)býður upp á mannúðlegri valkost heldur en beisli með mélum sem hannað var á bronsöld. Ólíkt mélunum veldur Beisli án Méla engum sársauka. Hesturinn þinn er frjáls frá ótta, hlustar af meiri athygli, andar mun frjálslegar og hreyfir sig af meiri þokka. Með rólegri og óhræddari hest eru samskiptin betri, traustið eykst til muna, frammistaðan batnar og samhljómi er náð. Reiðmennskan verður einfaldari, öruggari og ánægjulegri. Bæði þú og hesturinn þinn getið slakað á og notið ykkar.

Beisli án Méla er ekki hægt að líkja við svipuð beisli eða múla. Það sem beisli með mélum og svo hefðbundin mélalaus beisli eiga öll sameiginlegt er að þau eru í grunninn byggð á að veita sársauka og að hesturinn leitist við að forðast hann. Beisli án Méla er eina beislið sem tryggir sársaukalausan taumstuðning. Virkni þess er byggð upp á algerlega nýrri og öðruvísi hugmynd sé það borið saman við önnur beisli. Það býður upp á mun betri tjáskipti en hefðbundinn beislabúnaður sem hefur takmarkaða hæfni til að tryggja góð tjáskipti milli knapa og hests.

Að stýra
Stuttur þrýstingur á tauminn öðru megin (gul ör) þrýstir sársaukalaust en ákveðið á gagnstæða hluta höfuðsins (rauðar örvar). Hestar svara betur þegar höfði þeirra er ýtt sársaukalaust til hliðar í Beisli án Méla en þegar þeir eru togaðir sársaukafullt til hliðar með mélum (sem þrýsta á munnvik, tungu og viðkvæma vefi munnsins). Þangað sem höfuðið fer - fylgir hesturinn. Ólíkt mélunum sem hafa tilhneigingu til að láta hestinn snúa höfðinu of mikið undir flatt, er höfuðið upprétt og beygjan er mun eðlilegri fyrir hestinn í Beisli án Méla. Með því að bera saman Beisli án Méla við önnur mélalaus beisli (hackamore, bosal, sidepull) eða við þau sem hafa mél, er betri stjórnun til hliðanna eitt af fyrstu ávinningunum sem knapar taka eftir.

Að stöðva
Stuttur þrýstingur á tauminn beggja vegna framkallar mildan þrýsting á allt höfuðið sem kallar fram eftirgjöf hjá hestinum. Þessi viðbrögð má líklega rekja til þeirra rólegu áhrifa sem faðmlag um höfuð hefur á hestinn; ósjálfráð jafnvægisviðbrögð í hnakka; örvun svæða með mikla næmni á bak við eyrun; og sársaukalausum þrýstingi þvert yfir nefbein. Þessar ''bremsur'' eru mun áreiðanlegri en þær sem mélin bjóða upp á. Í fyrsta lagi þá fær sársaukinn sem mélin valda mörg hross til að rjúka eða halda áfram heldur en að stöðva. Í öðru lagi, getur hesturinn tekið stjórnina af knapanum með því að setja tunguna undir mélin eða jafnvel bíta þau föst með tönnunum. Einnig getur komið fyrir að hringir mélanna lendi upp í hestinum og þá missir knapinn einnig stjórnina. Ólíkt mélunum og svo öðrum mélalausum beislum er stöðvun með Beisli án Méla ekki háð sársauka á tannhold/tungu, nefbein eða of mikilli sveigju á hnakka sem valda andþrengslum sem fær hestinn svo til að stöðva.

Það að stýra og stöðva með Beisli án Méla ætti í raun að vera notað sem hjálpartæki við stjórnun hestsins því besta stjórnunin er þegar knapinn er einnig að nota líkama sinn, nýtir sér t.d. jafnvægið, þyngdina og rödd sína meira en hann nýtir tauminn.

Nauðsynleg útskýring
''Óbeit á mélunum'' hefur yfirleitt verið skilið sem vandamál sem birtist einstaka sinnum í mörgum mismunandi myndum. Síðustu ár hafa rannsóknir Dr. Cooks hinsvegar sýnt fram á að mélin eru orsök yfir hundrað hegðunarvandamála hjá hestum. Öll þessi vandamál voru leyst aftur og aftur með því að fjarlægja mélin og nota Beisli án Méla. Frábær virkni beislisins veldur nokkrum vanda þegar gefa á upplýsingar um það. Hver sá sem segir að það hafi leyst fjölmörg vandamál og gefið mikla ávinninga getur ekki annað en hljómað eins og sleipur sölumaður, sérstaklega þar sem lausnalistinn er svo langur. Samt sem áður hafa notendur boðist til þess að leggja fram ummæli sín og hægt er sjá jákvæðar undirtektir bæði erlendra og íslenskra notenda undir Umsagnir. Svo...sjálfsörugg um að séum erum ekki sek um að gefa upp rangar upplýsingar, skulum við halda áfram.

Ótti við mélin
Mél hræðir hest. Það veldur honum sársauka eða fyllir hann ótta um mögulegan sársauka. Óttinn er birtur á fimm mismunandi vegu - með hræðslu, flótta, baráttu, stjarfa eða taugapínu í andliti (höfuðhristings-heilkennið (the headshaking syndrome)). Hver þessara flokka hefur sinn lista af einkennum (sjá að neðan). Í heild eru einkennin yfir 100 talsins og þau hafa áhrif á nánast allt líkamskerfi hestsins. Truflun á þeim kerfum sem eru nauðsynleg fyrir líkamleg afköst (tauga-, öndunar-, beina-, vöðva-, hjarta- og æðakerfa) þýðir að hesturinn finnur ekki aðeins til sársauka og vanlíðan heldur er hann einnig heftur sem '''íþróttamaður''. Svo dæmi sé tekið leiða mélin í munni hestsins til andþrengsla þar sem hreyfing tungunnar undan mélunum hafa áhrif á barkakýlið sem geta lokast og vélindað opnast, tilbúið að taka við fæðu. Þess vegna rymja hestar stundum í reið því mélin eru að trufla öndun þeirra. Þar sem hreyfing líkamans og öndun fylgjast að mun það sem truflar öndunina líka hafa áhrif á hreyfingarnar. Hestur sem er ófær um að anda og hreyfa sig eðlilega er ekki fær um að hlaupa og reyna á sig til fullnustu. Hestur sem finnur til sársauka og upplifir vanlíðan getur ekki lært og getur heldur ekki skilað fullum afköstum af sjálfstrausti og öryggi.

Hér er eitthvað af þeim vandamálum sem Beisli án Méla hefur leyst,
eða til að segja það á annan hátt - hér upptalning á þjáningum, óþægindum, vanlíðan og veikindum sem hafa verið hrakin á brott með því að fjarlægja mélin:

Hræðsla:
Erfitt að ná hestinum í gerðinu, óvinveittur í stíu, sýnir mótþróa þegar hann er beislaður og/eða þegar beislið tekið af honum, erfitt að beisla hestinn, erfitt að stíga á bak honum. Í þjálfun: kvíðinn, óútreiknanlegur, taugaveiklaður, mjög spenntur, órólegur, fælinn, feiminn og á auðvelt með að fyllast skelfingu, stressaður, svitnar mikið, með litla einbeitingu í æfingum, hreyfir augun mikið eða sýnir hvítuna, lengi að læra eða enginn árangur fæst með þjálfun.

Flótti:
Erfitt að hægja niður eða stöðva hestinn, herðir á sér þegar beðið er um stöðvun, setur tunguna yfir mélin og tekur stjórnina af knapanum, kippist til, prjónar, flýtir sér, rýkur gjarna, er eirðarlaus þegar hann er kyrr og á hreyfingu, viðkvæmur hvað varðar tauminn, rýkur áfram í þegar verið er að hringteyma hann og hlustar ekki.

Barátta:
Eys, skvettir, frekur, deilugjarn, kargur, skapstirður, sjálfstæður, mótþróafullur, ráðríkur, fýldur, pirraður, gramur, reiður, harður á tauminn, togar í tauminn, erfitt að stýra í eina eða báðar áttir, neitar að bakka, rymur, opnar munninn og rykkir í tauminn, tregur til að halda sér á gangi, stífur í hálsi, gerir andstætt því sem knapinn biður hann.

Stjarfi:
Líkami hestsins stífnar upp, er stjarfur af hræðslu. Hestur neitar að yfirgefa aðra hesta, fer ekki áfram og svarar ekki ábendingum knapans, vantar hugrekki og sjálfsöryggi, tilhneiging til vöðvakrampa (skjálfti í vöðvum), frosinn tilfinningalega, klemmdur, höfuðhristings-heilkenni.

Höfuðhristings-heilkennið (taugapína í andliti):
Í þjálfun: opnar gjarna munninn, kastar til höfðinu til eða brettir upp á flipann, fer oft upp úr beislinu, fer bak við mélin og sveigir sig of mikið í hálsi, ákafur í að klóra sér í andliti t.d. á fæti, reynir að slá sig í framan til að klóra sér, blikkar augunum óeðlilega mikið, mjög viðkvæmur fyrir björtu ljósi, rigningu eða vindi, fnæsir, reynir að éta í þjálfuninni, reynir að bíta aðra hesta sem eru við hlið hans í útreiðartúrum, reynir að naga tauminn eða jafnvel skó/stígvel knapans í kyrrstöðu, vot augu, lekur gjarna úr nösum, gnístir tönnum, vill halla höfðinu að einhverju, fjörfiskur í kjálkavöðvum. Einnig getur hesturinn verið mjög varkár um höfuðið á sér, sérstaklega í kringum munn og eyru, erfitt að klippa hestinn eða bleyta hann á höfði. Þegar hann er teymdur í hendi eftir þjálfun nuddar hann andlitinu ákaft að þjálfara sínum.

Almenn óhamingja:
Svarar knapanum ekki vel, latur, daufur, undirokaður (þ.e.a.s. hefur sætt sig við stöðugan sársauka), sífellt fúll, drattast áfram, fljótur að þreytast, leggur eyrun aftur í þjálfuninni, stefnir að hesthúsinu við hvert einasta tækifæri, taglsláttur.

Öndunarerfiðleikar:
Of mikil og langvarandi eftirgjöf í hnakka sem veldur andþrengslum, setur tunguna yfir mélin eða setur tunguna upp í kok, en það hreyfir við mjúku gómfillunni sem svo opnar fyrir meltingarveg og öndunarvegur lokast, mjög móður og rymur gjarna; öndunarvegur undir miklu áreiti frá tungu: barkakýlið fær tilhneigingu til að falla saman undan hreyfingum tungu og vélinda opnast, hóstar í þjálfun, hesturinn fær köfnunartilfinningu og reynir að losna undan henni.

Áhrif á ferð, gang og hreyfingu:
Stífur háls, stífur eða stirður á gangi, ósamstilltur, dettinn, liggur á taumnum, slær á sig, ber sig vitlaust þannig að yfirlínan verður fött (ber höfuðið of hátt og bakið sígur niður, getur ekki komið afturfótunum undir sig til að framkalla burð í hreyfingar), rekur tærnar í, neitar að ganga á tölti, röng söfnun, vantar að bera sig sjálfan. Einnig getur vöntun á súrefni valdið slysum á hesti og knapa þar sem ótímabær þreyta vegna súrefnisskorts leiðir til rangra hreyfinga, það leiðir svo af sér meiri þreytu og líkurnar á að hesturinn misstígi sig aukast.

Vandamál í munni:
Áverkar á kjálka (eftir að hafa dottið til dæmis eða eftir önnur slys sem eru orsökuð af notkun méla); beinhnúðar á kjálkabeinum undan mélunum (algengt), hart sigg á munnvikum (algengt), mikil svörfun á fyrstu kjálkatönn í neðri kjálka eftir að hafa bitið sífellt í mélin (algengt) til að verja sig gegn þeim, svörfun á annarri og þriðju kjálkatönn af sömu ástæðu (ekki eins algengt), óvæntur tannmissir á áðurnefndum tönnum, aumur í munni, með sár á tungu, hesturinn bítur í sig við að bíta í mélin, rispaðar varir, hvassar brúnir á kjálkatönnum í efri gómi sem rispar kinnar hestsins, sama á við um tennur í neðri gómi sem rispa hliðar tungunnar; sárindi í munni leiða svo til minni matarlystar, getur orðið tregur til að drekka í reiðtúrum sem getur leitt til vökvaskorts (fer eftir áreynslu, lengd þjálfunar og veðurs), tungan lafir í þjálfuninni.

Áhrif á knapann:
Að nota mél gerir reiðmennskuna óþarflega erfiða. Hún veldur knapanum oft vonbrigðum og getur orðið hættuleg. Vegna þess að knapar eru yfirleitt ómeðvitaðir um orsakir þessara vandamála vita þeir ekki hvernig þeir eiga að bregðast við og missa oft kjarkinn í mörgum mismunandi myndum. Þeir gætu svo dæmi sé tekið orðið vissir um að þeir hafi einfaldlega ekki hæfileika til að verða góðir knapar. Í stað þess að ásaka búnaðinn (mélin), sem þeir ættu að gera, þróa þeir með sér:

Vonbrigði og ergelsi yfir því að geta ekki náð tökum á list reiðmennskunnar, eða-
Pirring og reiði gagnvart hestinum, eða-
Að minnka útreiðar og þjálfun á hestinum og búa til afsakanir fyrir að fara ekki, eða-
Örvæntingu yfir því að ná ekki samhljómi milli manns og hests sem er kjarni reiðmennskunnar, eða-
Að þeir hætti að hafa ánægju af útreiðum, eða-
Að missa sjálfstraustið, verða hræddir við útreiðar og hugsa um að hætta alveg í hestamennsku, eða-
Að þeir ákveði að selja hestinn sem virðist hafa ólæknanleg vandamál og kaupa annan, eða-
Að upplifa að hafa eytt peningum í vonlausar tilraunir til að yfirvinna vandamálið (kaupa tungumél, ný og betri mél og svo frv...).

ÞETTA ERU NEIKVÆÐU ÁHRIF MÉLANNA. Skoðum nú...

HIN JÁKVÆÐU ÁHRIF BEISLIS ÁN MÉLA
Þessi nýja nálgun á reiðmennskuna gerir þér kleift að komast hjá ofantöldu og leyfir þér að vera betri við hestinn þinn, að auka vellíðan hestsins þíns og bæta líkamlegt og andlegt jafnvægi hans; forðast að rugla hestinn þinn með því að biðja hann um að éta og þjálfa á sama tíma (áhrif mélanna fá hestinn til að japla og örva meltingarkerfið), hafa betri ''bremsur'' (mél hvetja hestinn gjarna til þess að herða á sér, flótti undan sársauka), auðveldara að stjórna hestinum, minna eirðarleysi, rólegri og afslappaðri hestur sem hlustar betur á stjórntækin, minnkar stress hjá þér og hestinum í þjálfuninni; öll tunguvandamál heyra sögunni til, öndunarvegur er frjáls frá áreiti tungunnar sem fær hestinn til að fá meira súrefni og framkalla jákvæðara fas, þrótt og þrek, tamning og þjálfun gengur hraðar fyrir sig, ná fram betri afköstum, bæta öryggi þitt og hestsins, forðast mikla froðufellingu og slef úr munninum, leyfir hestinum þínum að þróa með sér þokkafyllri hreyfingar þar sem hann ofspennir síður yfirlínuna og hefur betri einbeitingu, minnka líkurnar á slysum á þér og hestinum (komið frá súrefnisleysi sem veldur svo aftur þreytu eða þegar hesturinn liggur á taumnum sem eykur líkurnar á að hann reki tærnar í og detti), þarft ekki að óttast að hesturinn skaðist í munni, gert það af verkum að vel taminn hestur getur kennt lítt reyndum knapa, framkalla betri vináttu, náð fram meiri samvinnu og átt hamingusamari hest.

Sannanir fyrir ofantöldu má finna með því að lesa Greinar og Umsagnir frá notendum.