Er öruggt að vera á hestbaki án þess að hafa mél upp í hestinum?
Að stjórna hesti án méla er aðferð sem er sögulega eldri en sú með mélum. Samt sem áður kannast flest hestafólk meira við mélin heldur en nokkuð annað. Þess vegna eru mélin eini möguleikinn við stjórnun í hugum flestra knapa. Í raun er ekkert eins langt frá sannleikanum. Þó er það skiljanlegt að margir finni til óöryggis að hætta að nota þá aðferð sem er hefðbundin og kunnugleg.
Að sitja hest er í eðli sínu hættulegt. Sá sem hellir sér út í hestamennskuna verður að samþykkja þá áhættu sem íþróttinni fylgir og að það sé ekkert til sem gefur algert öryggi. Því verður knapinn að huga að því hvað hann getur gert til að minnka líkurnar á slysum.
Mélin geta valdið hestinum sársauka og er algeng orsök flótta, baráttu, hræðslu, stjarfa og höfuð hristings-heilkennis (headshaking syndrome) (sjá aðalsíðu eða spurningu neðar). Mél stjórnar ekki hesti eins og bremsur stjórna bíl. Oftar en ekki, þar sem mélin valda sársauka, kalla þau fram gagnstæð áhrif. Hestar flýja sársauka. Mélin eru algeng orsök þess að hestar rjúki, hrekki eða sýni önnur viðbrögð sem eru hættuleg. Það er ekki 'öruggt' að meiða og hræða dýr eins öflugt og hest. Af þeim 87 ólíku leiðum sem hestur sýnir andúð sína á mélunum auka 65 (75%) þessara leiða líkurnar á slysum. Til dæmis er ákveðin áhætta tekin með mélum þegar hestur bregst við sársauka sem er raunverulegur eða sem hann man eftir og setur tunguna yfir mélin eða klemmir þau á milli tannanna. Þegar þetta gerist hefur knapinn enga stjórn á hestinum sem gerir það sem hann vill. Margir hestar velja að hlaupa frá sársaukanum og rjúka.
Með Beisli án Méla eru tjáskiptin sársaukalaus og verða þau aldrei tekin af knapanum. Aldrei getur hættuleg og óásættanleg hegðun (rokur, prjón, skvettur, að hrista höfuðið, að vera dettinn og svo frv.) sem er orsökuð af mélunum verið kölluð fram þar sem beislið er sársaukalaust.
Hugleiddu einnig eftirfarandi atburðarrás, þegar hestur með mél fælist vegna einhvers ímyndaðs skrýmslis sem hann sér eða heyrir. Skiljanlega myndu margir knapar missa skyndilega jafnvægið við þessa snöggu hreyfingu hestsins. Einnig er það skiljanlegt að eðlislæg viðbrögð knapans eru að nota tauminn til að ná jafnvægi aftur. Þegar svo mikil þyngd (jafnvel líkamsþyngd ef aðstæðurnar eru svo) lendir á munni hestsins upplifir hann skyndilegan og gríðarlegan sársauka. Hesturinn tengir sársaukann við óttann - skrýmslið var raunverulegt! Næst þegar hann heyrir í sama 'skrýmsli' mun hann jafnvel fælast ennþá fyrr og hræðslan fer stigvaxandi. En svo við komum aftur að dæminu að ofan þá mun hesturinn taka af stað, vill flýja 'skrýmslið' og sársaukann. Nú er knapinn orðinn hræddur og enn og aftur en afar skiljanlega, tekur hann af sálarkröftum í tauminn. Sársaukinn eykst og hesturinn fyllist skelfingu. Stökkið breytist í blindroku og vegna sársaukans hættir hesturinn að hugsa. Á harðastökki, ''blindur af ótta'' getur hann nú hlaupið á hvað sem fyrir verður. Alvarlegt slys eða jafnvel dauðaslys getur hent bæði hest og knapa við þessar aðstæður.
Nú skulum við skoða mun áhættulausari röð atvika þegar hestur fælist í Beisli án Méla. Knapinn hrekkur við og tekur fast í tauminn en í þetta skipti finnur hesturinn aðeins fyrir sársaukalausum þrýstingi um höfuðið. Honum er sama um það og ástandið versnar ekki. Hesturinn jafnar sig mun fyrr á óttanum og einnig hefur ekkert verið stimplað í minni hestsins sem mun orsaka aukna taugaveiklun í framtíðinni.
Þær rannsóknir sem Dr. Cook hefur gert síðastliðin ár á áhrifum mélanna á hegðun hestsins hafa sýnt að algengustu og alvarlegustu áhrif þeirra eru að orsaka ótta. Það að mélin séu bara upp í munninum á hestinum útskýrir óteljandi dæmi um hesta sem er lýst sem kvíðnum, óútreiknanlegum, taugaveikluðum, fælnum og stressuðum.
Það er eðlilegt að álykta, þó það sé er engin trygging til fyrir algeru öryggi í hestamennskunni, að knapinn sé í minni slysahættu með Beisli án Méla en með beisli með mélum við útreiðar.
Höfundarréttur © 2009 Bitless Bridle. Öll réttindi áskilin