Af hverju hafa mélin áhrif á öndun hestsins?
Rétt eins og fæða í munni örvar meltingarfærin gera mélin það líka. Mél fær hestinn til að hugsa ''éttu''. Samt þarf hestur í þjálfun að hugsa ''þjálfaðu''. Mélin örva viðbrögð meltingarfæranna en hesturinn þarfnast aftur á móti öndunar-, hjarta og æða, beina - og vöðvaviðbragða við þjálfun. Að éta og þjálfa eru því tvær ósamrýmanlegar aðgerðir. Hestar hafa ekki þróast meira en við - að geta étið og þjálfað á sama tíma.
Einfölduð skýringarmynd:
Tungan hreyfir við mjúku gómfillunni, sem svo opnar
fyrir meltingarveg og öndunarvegur lokast.
Í þeim tilgangi að éta svarar hesturinn með því að opna munninn, slefa og auka hreyfingu vara, tungu og kjálka. Þessi viðbrögð eru örvuð vegna méls í munni hestsins. Þegar mél er komið á sinn stað, svo dæmi sé tekið, hefur hesturinn tilhneigingu til að færa tungubroddinn aftur. Ef þú setur blýant upp í munninn á þér er það þér eðlislægt að skoða hann með tungubroddinum. Hesturinn gerir hið sama við mélin og þar af leiðandi fer tungurótin að bunga upp og hreyfa mjúku baklægu gómfilluna aftur. Kverkarnar, sem geta annað hvort kyngt eða tekið á móti andardrætti (ekki á sama tíma samt) er ''forritaðar'' til að kyngja. Tungan fær tilhneigingu til að hreyfast mikið undan mélunum og þar með gómfillan. Stundum ýtir tungan gómfillunni aftur í þjálfuninni sem gerir það af verkum að meltingarhluti (vélinda) kverkanna þenst út á kostnað öndunarhlutans (barkakýlisop lokast). Með öðrum orðum þá lokast öndunarvegurinn lítillega eða alveg, en það veltur á hversu mikið mjúku gómfillunni er ýtt aftur. Þegar þetta gerist er algengt að hesturinn rymji þar sem hann er að reyna að ná andanum. Þegar hestur kyngir þá er þessi hreyfing gómsins, eða tilfæring mjúku gómfillunnar fullkomlega eðlileg og ásættanleg.
Þegar tilgangurinn er að þjálfa þá þarf hesturinn lokaðan munn (hesturinn andar með nefinu), þurran munn (hið gagnstæða við hefðbundna hugsun) og litla eða enga hreyfingu tungunnar. Kverkarnar ættu eingöngu ''forritaðar'' til að taka móti djúpum andardrætti, ekki til að kyngja. Þess vegna ætti tungan ekki að vera á hreyfingu og tungubroddurinn ekki að dragast aftur. Mjúka gómfillan ætti að vera hreyfingarlaus og liggja niðri til þess að öndunarhluti kverkanna taki meira pláss en meltingarhlutinn. Hreyfing gómfillunnar upp í kverkarnar er eðlilegur ef hesturinn ætlar að kyngja en afbrigðileg og í raun óhæf fyrir djúpa öndun.
Notkun méla sendir misvísandi skilaboð til taugakerfisins í hestinum og ringulreiðin verður augljós þegar áhrifin koma fram sem óvenjuleg mæða. Mennskir íþróttamenn gætu heldur ekki skilað fullum afköstum með munninn fullan af lyklum.
Höfundarréttur © 2009 Bitless Bridle. Öll réttindi áskilin